Nicis Institute - KIEM - Interetnische binding in vier stadswijken onderzocht

Interetnische binding in vier stadswijken onderzocht

Inleiding

Erik Snel van de Universiteit Twente en Nanne Boonstra van het Verwey-Jonker Instituut hebben in vier stadswijken projecten en initiatieven om interetnische contacten te stimuleren onderzocht. Zij deden dit als voorbereiding op een nieuw advies van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) op verzoek van Minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken en Integratie. Uit het onderzoek 'De waarde van interetnisch contact' blijkt dat in de onderzochte stadswijken vooral veel projecten die op ontmoeting gericht zijn plaatsvinden. Deze projecten leiden niet automatisch tot meer interetnische contacten.

Probleemstelling

Wat is er bekend over de effecten en onbedoelde bijeffecten (spin-off) van de initiatieven en projecten die proberen interetnische contacten te stimuleren?

Beschrijving

De aanleiding voor dit onderzoek was het advies 'Eenheid, verscheidenheid en binding' van de RMO uit 2005. RMO constateert hierin dat in de grote steden sprake is van een vergaande en in zekere mate onomkeerbare etnische concentratie en segregatie.

Naar aanleiding van dit advies legde minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken en Integratie aan RMO de vraag voor hoe overheden ‘binding’ kunnen versterken. Deze studie heeft als doel bestaande initiatieven om sociale binding in multi-etnische stadswijken te versterken in kaart te brengen en te beschrijven. Het onderzoek is uitgevoerd in vier stadsbuurten:

de Rotterdamse Tarwewijk (in de deelgemeente Charlois)
de buurt Overtoomse Veld in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart
de buurten Oud-Krispijn en Wielwijk in Dordrecht-West
de wijk Zaandam-Zuidoost in Zaanstad

Conclusies

Veel meer activiteiten en initiatieven streven 'ontmoeting' na dan 'elkaar leren kennen', hoewel er daar ook veel van zijn.
De opbrengst wat betreft 'afspraken maken' valt tegen. Alleen in de Rotterdamse Tarwewijk wordt gestreefd naar het onwikkelen van een straatetiquette tussen buurtbewoners met behulp van (buurt)instellingen.
De onderzochte buurten tellen weliswaar veel en vaak succesvolle ontmoetingsactiviteiten, maar deze activiteiten leiden niet per definitie tot interetnische contacten. Buurtbewoners gaan hoofdzakelijk om met buurtgenoten waarmee ze (al) iets gemeenschappelijks hebben. Autochtone en allochtone buurtbewoners mijden gezamenlijke activiteiten vanwege negatieve beeldvorming.
Meer diepgravende interetnische contacten vergen een gezamenlijk referentiekader. Omdat godsdienst voor veel migranten belangrijk is, zijn religie en intereligieuze uitwisseling hierbij van groot belang. 'Geloven’ is een gemeenschappelijk referentiekader dat interetnische contacten en interreligieuze uitwisselingen mogelijk maakt.
Zeker in problematische situaties mogen we niet teveel van de zelfwerkzaamheid (actief burgerschap) van bewoners verwachten. Soms is de ‘straatstress’, de verloedering en onveiligheid op straat, zo groot dat bewoners niet bereid zijn om mee te werken. Zij willen dat de gemeente eerst orde op zaken stelt voordat ze zelf onderling afspraken willen maken.

Contactgegevens

Verwey-Jonker Instituut
Nanne Boonstra, tel. 0302300799

Datum uitgave

01/10/2005

Links

RMO advies over binding RMO advies 'Eenheid, verscheidenheid en binding'Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling

Bestanden

Onderzoeksrapport 'De waarde van interetnisch contact' (PDF, 357 KB)

Documenttype

onderzoek

Thema's

Sociale cohesie

Trefwoorden

Dialoog en ontmoeting