Nicis Institute - KIEM - Overheid moet actief burgerschap meer stimuleren

Overheid moet actief burgerschap meer stimuleren

Inleiding

De actieve inzet van bewoners in hun buurt en een sterkere binding tussen de buurtbewoners bevordert de leefbaarheid. Bovendien kan sociale binding in een wijk een antwoord zijn op de problemen die de toenemende vergrijzing met zich meebrengt. Dit stelt Margreet Frieling die op 15 mei aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde op het proefschrift ‘Een goede buur’. Frieling ontwikkelde een meetinstrument om de sociale cohesie in een buurt te meten. Ook bedacht ze een methode waarmee de sociale binding in een wijk vergroot kan worden. Zowel het meetinstrument als de methode testte ze uit in buurten in en om Groningen.

Probleemstelling

Hoe bevorder je actief burgerschap en sociale cohesie?

Beschrijving

Volgens Frieling is het goed dat het huidige kabinet steeds meer de nadruk legt op het belang van de buurt. In buurten is er altijd in bepaalde mate sprake van sociale binding. Buurtbewoners hebben immers het gezamenlijke belang om de buurt zo leefbaar mogelijk te maken. Frieling stelt dat de overheid sociale binding en meer actieve burgers kan stimuleren door mensen meer op buurtniveau te laten samenwerken. Wanneer je burgers zich samen in laat zetten voor hun eigen buurt creëer je gevoelens van betrokkenheid en solidariteit. Ook kunnen sterkere sociale banden de vergrijzing deels opvangen. Wanneer buren de oudere buurtbewoners helpen met bijvoorbeeld boodschappen doen, koken en schoonmaken kunnen zij langer in hun eigen huis blijven wonen en hoeven ze niet zo snel naar de professionele zorginstellingen toe te stappen.

Meetinstrument
Om de onderlinge betrokkenheid in een buurt te meten ontwikkelde Frieling een meetinstrument waarin ze drie dimensies onderscheidt:

De mate waarin bewoners samenwerken in het creëren van welzijn (een praatje met de buurman of het meehelpen bij de organisatie van een wijkfeest).
De mate van onderlinge solidariteit (het geven van sociaal-emotionele steun aan buurtbewoners en de bereidheid klusjes voor elkaar te doen).
De mate waarin bewoners zich gehecht voelen aan de buurt (affectieve deelname).

Wanneer blijkt dat de sociale cohesie in een buurt laag is, kan de lokale overheid besluiten actie te ondernemen om dit te bevorderen. Hiervoor ontwikkelde Frieling de dialoogmethode.

Dialoogmethode
De dialoogmethode is erop gericht om actief burgerschap en onderlinge samenwerking te stimuleren. Centraal in deze methode staat de samenwerking tussen professionals, gemeenten en bewoners. Frieling paste de methode een jaar lang toe in de wijk Lewenborg in Groningen. De onderlinge dialoog die ontstaan is heeft geleid tot een toekomstplan waarin concrete initiatieven om de onderlinge samenhang te verbeteren, zijn opgesomd.

Stand van zaken

Afgerond

Kennisverspreiding

Proefschrift

Contactgegevens

Margreet Frieling
m.a.frieling@decide.nl

Datum uitgave

15/05/2008

Gegevens publicatie
Auteur: Dr. M. Frieling

Documenttype

onderzoek

Thema's

Sociale cohesie

Trefwoorden

Bewonersparticipatie