Nicis Institute - KIEM - Overeenkomst in deugden kan integratie bevorderen

Overeenkomst in deugden kan integratie bevorderen

Inleiding

Moslims, Christenen en niet-religieuzen verschillen niet zoveel van elkaar wat deugden betreft. Dit stellen Groningse onderzoekers in het boek 'Nederland deugt'. Deugden hebben invloed op de manier waarop mensen zich in een samenleving gedragen en wat ze van hun medeburgers verwachten. Vaak worden de deugden die mensen belangrijk vinden door religies ingegeven. In het huidige debat over de multiculturele samenleving besteedt men veel aandacht aan religieuze tegenstellingen. Maar zijn deze tegenstellingen wel zo groot? In hoeverre verschillen de deugden van christenen, moslims en niet-religieuzen?

Probleemstelling

Bestaan er overeenkomsten in wat mensen met verschillende religieuze achtergronden als belangrijke deugden beschouwen? Kunnen deze overeenkomende deugden integratie bevorderen?

Beschrijving

Het onderzoek stond onder leiding van sociaal psycholoog Jan Pieter van Oudenhoven en arabist-islamkenner Fred Leemhuis. Zij hebben de deugden van christenen, moslims en niet-religieuzen in kaart te gebracht. Dit deden ze door leerkrachten, tieners, ouders, gemeenteraadsleden en popartiesten van verschillende religies te vragen wat zij als belangrijke deugden beschouwen. Deze deugden kunnen volgens de onderzoekers als basis gebruikt worden in nieuwe programma's die erop gericht zijn integratie of sociale cohesie te bevorderen.

In het eerste deel gaan de onderzoekers in op de principes van goede omgang tussen burgers. Hierin presenteren ze hun onderzoeksresultaten over de deugden die onder moslims, christenen en niet-religieuzen belangrijk zijn.

Het tweede deel gaat over wat moslims over deugden denken. Centraal staat wat imams over deugden zeggen en hoe deze in preken tot de gelovigen komen. Omdat de Islam voor veel Nederlanders nog onbekend terrein is, terwijl het toch de op een na grootste godsdienst in ons land is, leek het de onderzoekers belangrijk om hier specifiek aandacht aan te besteden.

Stand van zaken

Afgerond

Kennisverspreiding

Boek. Op 26 mei aangeboden aan de burgemeester van Groningen, Jacques Wallage.

Conclusies

Moslims wijken in hun opvattingen over deugden niet veel af van katholieken en protestanten in Nederland en ook niet van niet-religieuzen.
Moderne deugden als respect, betrouwbaarheid, zorgzaamheid en openheid worden door de opinieleiders van diverse komaf gezien als belangrijk.
Volgens de onderzoekers kunnen deze overeenkomende deugden gebruikt worden als “trekkers van programma’s ter bevordering van integratie of sociale cohesie.”
Het aantal moslims in Nederland wordt vaak te hoog ingeschat. Veel eerste of tweede generatie immigranten uit islamitische landen zijn helemaal geen praktiserende moslims, terwijl zij in officiële cijfers wel worden meegerekend als moslims.
De imams worden in zekere zin steeds Nederlandser. Dat blijkt uit het feit dat imams in Nederland allemaal ongeveer dezelfde bronnen gebruiken bij het maken van preken. Dit suggereert dat moslims, hoe verschillend wat betreft komaf ook, allemaal tegen dezelfde kwesties aanlopen, waarbij er als vanzelf in de praktijk een soort Nederlandse islam ontstaat.

Bron

Rijksuniversiteit Groningen

Datum uitgave

26/05/2008

Onderzoeker

Prof. Dr. Jan Pieter van Oudenhoven; Drs. Anand Blank; Prof. Dr. Fred Leemhuis; Drs. Marloes Pomp; Drs. Anne Fetsje Sluis

Links

Bekijk een interview met prof. dr. J.P van Oudenhoven over het onderzoek.

Bestanden

Download het onderzoek 'Nederland Deugt' (pdf. 541 KB)

Documenttype

onderzoek

Thema's

Integratie > Religie en cultuur

Trefwoorden

Religie en cultuur algemeen