Nicis Institute - KIEM - Beleidverkennende notitie arbeidsmigratie in Nederland

Beleidverkennende notitie arbeidsmigratie in Nederland

Inleiding

Het Kabinet besloot in april 2005 een beleidverkennende notitie op te stellen over de naoorlogse arbeidsmigratie in Nederland. De notitie bevat drie hoofdstukken, namelijk een historisch overzicht, een sociaal-economische analyse en lessen uit het verleden die getrokken worden voor de toekomst.

Beschrijving

Arbeidsmigratie in historisch perspectief
Tot 1973 staat de naoorlogse arbeidsmigratie in het teken van de werving van gastarbeiders. In de periode 1973-1995 daalt het aandeel arbeidsmigranten; asiel- en volgmigratie neemt toe. De periode vanaf 1979 kenmerkt zich door een restrictiever migratiebeleid. In oktober 2004 is de Kennismigrantenregeling van start gegaan. Dit houdt in dat hoger opgeleide migranten worden geworven.

Sociaal-economische aspecten
De sociaal-economische bijdrage van vooral de eerste generatie niet-westerse allochtonen is over het algemeen beperkt. Dit komt door een structureel hoger niveau en grotere schommelingen in de werkloosheid van deze groep. Daarnaast doen zij een groter beroep op collectieve voorzieningen. Tevens is gebleken dat op cultureel vlak integratie van niet-westerse allochtonen moeizaam verliep. De arbeidsmigrant van de laatste vijftien jaar heeft andere kenmerken dan de gastarbeiders van de jaren 60 en 70. Deze groep migranten heeft een betere arbeidsmarktpositie en levert een positieve bijdrage aan de overheidsfinanciën.

Lessen voor de toekomst

De komst van arbeidsmigranten in de periode 1960-1973 heeft geleid tot aanzienlijke sociaal-economische en sociaal-culturele problemen. Dit onderschrijft dat arbeidsmigratiebeleid inclusief de volgmigratie die dit teweeg brengt niet los kan worden gezien van het integratiebeleid.
Toelatingsbeleid dat vooral gericht is geweest op het bestrijden van korte termijn schaarste kan waardevol zijn, maar de baten voor de Nederlandse samenleving als geheel zijn beperkt geweest. Dit kan voorkomen worden door immigratie samen te laten gaan met (verplichte) inburgering/integratie, waardoor er voor betrokkenen ook op de lange termijn betere kansen zijn op de arbeidsmarkt.
De groep arbeidsmigranten die in de jaren 60 en 70 naar Nederland kwam, is niet meer representatief voor de groep arbeidsmigranten die de laatste vijftien jaar in Nederland is gaan werken. De huidige arbeidsmigrant is veelal westers, tijdelijk residerend en brengt weinig volgmigratie met zich mee.
Jarenlang is er te weinig aandacht geweest voor het binnenhalen van kennismigranten. Een eerste stap is reeds gezet met de Kennismigrantenregeling in 2004. Immigratie van hoger opgeleiden en migranten met complementaire kennis leveren een belangrijke bijdrage aan het innovatie- en groeipotentieel van Nederland. Derhalve moet Nederland alert zijn en arbeidskrachten werven die een bijdrage kunnen leveren aan de Nederlandse economie.

Datum uitgave

05/04/2006

Links

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Bestanden

Beleidverkennende notitie arbeidsmigratie in Nederland (PDF, 81 KB)

Brief bij notitie (PDF, 50 KB)

Documenttype

publicatie

Thema's

Integratie

Trefwoorden

Migratie