• Zowel de IND, ROC´s en gemeenten als kandidaten zijn het grotendeels eens met het hanteren van een naturalisatietoets.
• De kritiek richt zich enerzijds op de manier waarop de toets wordt afgenomen en anderzijds op het onderdeel Maatschappelijke oriëntatie en Staatsinrichting. Een aantal vragen uit dit onderdeel staan ter discussie, vanwege de moeilijkheidsgraad en verouderde uitgangspunten.
• Ongeveer 350 personen melden zich maandelijks aan bij een Regionaal Onderzoekscentrum voor een naturalisatietoets. Hiervan slaagt ongeveer 70% voor de toets.
• Na de herziening van de Rijkswet op het Nederlanderschap daalde het aantal naturalisatieverzoeken met 75%.
• De regelgeving over vrijstelling voor delen van de toets is volgens enkele respondenten te lastig of zelfs onrechtvaardig. Aangezien gemeenten en ROC´s momenteel veel investeren in voorlichting hierover, biedt uitbreiding van voorlichting geen garantie voor verbetering in de toekomst. Een mogelijkheid is het heroverwegen van de vrijstellingsregeling.
• Van de mogelijkheid om de naturalisatietoets in het buitenland af te nemen wordt nauwelijks gebruik gemaakt. Daarom kan overwogen worden deze mogelijkheid af te schaffen en te vervangen voor een ééndaagse toetsing in Nederland.
• Afspraken over regelgeving en naleving dienen vastegelegd te worden in een handleiding voor de IND en het ROC.
• De onderlinge samenwerking tussen ROC´s verloopt momenteel goed en dit houdt slagingskansen bij verschillende ROC´s op hetzelfde niveau.