De Boston Consulting Group is vooral kritisch op de Randstad als plek voor hoogwaardige kennis. Buiten de Randstad liggen juist enorme potenties in al aanwezige bedrijven, zoals in bijvoorbeeld biomedisch onderzoek; daarin kan Nederland internationale top worden. Omdat dit soort kenniscentra in de Randstad naar verhouding nauwelijks aanwezig is moet men zich gaan richten op investeringen van buitenaf. Het besluit van bedrijven over waar ze zich gaan vestigen hangt echter af van veel factoren. Wat de vestiging van buitenlandse bedrijven in bijvoorbeeld de Randstad betreft zijn vooral drie factoren belangrijk. Ten eerste moet de cultuur van de werknemers van het buitenlandse bedrijf passen in de regio. Daarnaast zijn het lokale transportsysteem en de ruimtelijke besluitvorming belangrijk. Volgens Kai van Hasselt beseffen beleidsmakers te weinig wat cultuur betekent voor de vestiging van bedrijven uit de zogeheten BRIC-landen. Hij geeft drie voorbeelden van waarop beleidsmakers op cultureel gebied kunnen inzetten om buitenlandse bedrijven aan te trekken. In de eerste plaats zouden zij meer kunnen onderzoeken waarom buitenlandse bedrijven kiezen voor bepaalde locaties. “Japanners zijn op een gegeven moment in Europa komen kijken naar waar ze zich zouden kunnen vestigen. Een van de locaties die ze toen uitkozen was Amstelveen. Als beleidsmaker moet je uitzoeken waarom Amstelveen nu zo aantrekkelijk is. Vaak zijn hier culturele redenen aan verbonden.” Verder zou een positieve boodschap naar de opkomende BRIC-landen bedrijven uit die landen aan kunnen trekken. “Rotterdam zou bijvoorbeeld het eerste BRIC-district kunnen oprichten waar producten en diensten uit Brazilië, Rusland, India en China te krijgen zijn. Met een officieel BRIC-disctrict in het centrum van de stad toon je dat je cultuur voor deze opkomende landen serieus neemt.” Tot slot benadrukt hij dat Nederland moet openstaan voor culturele of religieuze uitingen van haar nieuwe bedrijvige bewoners. “Als Nederland bedrijven uit andere landen zoals India en China wil aantrekken moet er ook ruimte gemaakt worden voor de voorzieningen waar zij prijs op stellen. Zoals bijvoorbeeld, een Chinese school, een boeddhistische of hindoeïstische tempel of Feng Shui design in hotels en woningen.”

Daarnaast is het logisch om te investeren in de omgevingskwaliteit van je steden: een hoog voorzieningenniveau, voldoende kwaliteit van betaalbare woningen en een goed functionerend transportsysteem. Vanuit dat perspectief moet je dus investeren in bepaalde knelpunten die de bereikbaarheid in en van de Randstad verbeteren. “De huidige situatie met mobiliteitsproblemen in de Randstad schrikt mensen en bedrijven nu af. Daar moet je met name inzetten op openbaar vervoer en HSL lijnen. Het gaat om een combinatie van problemen op individueel en systeemniveau. Dat moet je omdraaien. Zoals in London met de Oyster card. Als je daar meer dan drie ritten maakt, wordt de kaart automatisch een dagkaart. Het systeem profiteert, omdat je na die drie keer geneigd bent meer met het OV te reizen, en je bijvoorbeeld niet de taxi pakt, maar jij als individu profiteert ook, omdat je vooraf niet hoeft na te denken over het aantal ritten dat je met de metro maakt. Voor de toekomst zie ik een kans in de komst van de HSL. Dat zou de manier van leven in de Randstad kunnen gaan beïnvloeden. Je bent straks in een kwartier van Schiphol in het centrum van Rotterdam.” Waarom zouden we dan de luchthaven van Schiphol niet ook afficheren als de luchthaven van Rotterdam? “Dat kan zeker, de vraag is alleen: hoe duur is straks het treinticket voor die rit; hoe toegankelijk wordt het gebruik van de HSL?”

Ten slotte moeten gemeenten volgens Van Hasselt slimmer plannen. “Er wordt nu veel te veel zomaar gebouwd. Overal zie je nieuwe bedrijventerreinen, iedere gemeente doet maar wat; misschien moeten we voor bepaalde type ontwikkelingen terug naar een nationale planningsstrategie.” Voor het aantrekken van buitenlandse bedrijven voldoet het zoveelste bedrijventerrein niet. “In London heb je bijvoorbeeld een sterk ontwikkelde Business Council. Dat zijn belangrijke vertegenwoordigers van grote bedrijven. Die komen twee keer per jaar samen en denken na over hoe het met London moet gaan en welke consequenties dat voor de gebouwde omgeving heeft. Daarnaast hebben zij een sterk internationaal netwerk. Het is goed zulke groepen ook voor Nederlandse steden te faciliteren. In Rotterdam heb je bijvoorbeeld de Economic Development Board, maar dat gaat vooral over de bedrijvigheid en minder om de gebouwde omgeving.”

Nicis Institute: Raffael Argiolu en Joni Uhlenbeck

nieuws

Economie > Ondernemen

Startende ondernemers