Nicis Institute - State-of-the-Art studie Antilliaanse risicojongeren

State-of-the-Art studie Antilliaanse risicojongeren

Inleiding

Het ministerie van Justitie heeft KIEM opdracht gegeven om inzicht te verwerven in de kennis die bestaat over het thema Antilliaanse risicojongeren. In dat kader is Onderzoeks- en adviesbureau QA+ gevraagd een studie naar Antilliaanse risicojongeren uit te voeren. Het onderzoek biedt een overzicht van bestaande kennis en identificeert kennislacunes.

Probleemstelling

Wat zijn de meest recente wetenschappelijke inzichten over Antilliaanse risicojongeren?

Beschrijving

Naast de ‘stand der wetenschap’ over dit onderwerp wordt duidelijk waar behoefte bestaat aan onderzoek dat voor steden bruikbaar is bij het vormgeven van beleid voor Antilliaanse jongeren.

Op een aantal specifieke onderzoeksterreinen zijn er relatief veel studies uitgevoerd en gepubliceerd. De laatste jaren is er ook een serie plaatselijke onderzoeksrapporten verschenen. Mede op basis daarvan zijn op landelijk en lokaal bestuursniveau diverse beleidsnotities en projectenplannen opgesteld.

Conclusies

De precieze omvang van de risicogroep onder Antilliaanse jongeren blijft onduidelijk. Dit komt mede doordat onderzoekers niet een eenduidige definitie hanteren van het begrip ‘Antilliaanse risicojongere’. Kwantitatieve studies over migratie en integratie geven vooral een algemeen beeld van de groep.
Cijfers over de omvang en positie van de doelgroep en over de mate van segregatie of integratie in hun leef-, leer- en sociale omgeving zijn niet voorhanden. Ook op andere risicogebieden, bijvoorbeeld onderwijsdeelname, hebben niet alle gemeenten duidelijk zicht. Cijfermatige kennis over de groep Antillianen die zich niet registreert, ontbreekt op elk niveau.
Inzicht in specifieke faalfactoren bij de integratie van Antillianen ontbreekt. Tegelijkertijd ontbreekt specifiek onderzoek naar Antilliaanse jongeren die wel slagen en factoren die hierbij een rol spelen.
Op het terrein van gezin en opvoeding zijn vooral cijfers te vinden over alleenstaande moeders onder Antillianen.
De situatie en problematiek van alleenstaande Antilliaanse moeders is recentelijk nauwelijks kwalitatief belicht, terwijl hierover wel bezorgdheid bestaat bij de overheden. Bovendien is er weinig onderzoek gedaan naar de oorzaken van het hoge aantal zwangerschappen onder Antilliaanse tieners en manieren om dit terug te dringen.
De risicofactoren in de gezinsvorming en opvoeding onder een deel van de Antillianen in Nederland zijn redelijk bekend. In veel gevallen moeten beleidsmaatregelen die hiervoor een oplossing kunnen bieden nog geformuleerd worden. Een relevante vraag is in hoeverre het probleem van de risicojongeren op de Antillen is ontstaan of in Nederland.
Cijfers over arbeid en scholing laten zien op welke punten de integratie van bepaalde Antilliaanse groepen blijft haperen of de verkeerde richting op gaat.
De vraag waarom Antilliaanse jongeren het op school slechter doen dan voorheen en waarom zij hun school niet afmaken krijgt weinig aandacht. In dit kader is wél bekend dat de samenstelling van de groep jonge Antillianen de laatste jaren veranderd is en dat meer laagopgeleide jongeren naar Nederland komen.
Een dikwijls onderzocht en beschreven thema in relatie tot Antilliaanse risicojongeren is overlast en criminaliteit. De afgelopen jaren is op het terrein van jeugdcriminaliteit de nadruk meer komen te liggen op onderzoek naar de aard en omvang van het probleem. Een passende aanpak, veelal in opdracht van lokale bestuurders en diensten komen daarbij ook aanbod. Er zijn veel cijfers bekend over de omvang en aard van crimineel gedrag onder Antillianen.
De sluitende aanpak is een belangrijk speerpunt in het streven de problematiek van Antilliaanse risicojongeren doeltreffend het hoofd te bieden. Toch leverde de zoektocht naar onderzoeksliteratuur over dit onderwerp in relatie tot Antilliaanse risicojongeren relatief weinig op.
Vanuit de Antilliaanse groep wordt vrijwel geen onderzoek geïnitieerd. Er zijn wel enkele scripties door Antillianen en Arubanen geschreven.
Opdrachten tot onderzoek naar aanleiding van actuele problemen komen vaak van de verschillende overheden en overheidsdiensten. Algemene cijfers over de positie van Antillianen in vergelijking met andere minderheidsgroepen én autochtone Nederlanders worden periodiek verzameld en geanalyseerd.
Inhoudelijk focust veel onderzoek zich op overlast en criminaliteit onder Antilliaanse (risico)jongeren. Veel onderzoek naar Antilliaanse jongeren richt zich op jongens, terwijl de meisjes minder aandacht krijgen.
Uit beleidsgerichte onderzoek blijkt dat de leereffecten van kortlopende, lokale projecten nogal eens tegenvallen, hetgeen ook te maken heeft met een gebrekkige kennisoverdracht.
De effectiviteit van allerlei interventies en projecten wordt niet systematisch geëvalueerd. Er ontbreekt een overzicht en synthese van de leerervaringen van de projecten gericht op Antilliaanse jongeren.
Interdisciplinair onderzoek komt niet of nauwelijks voor. Zo ontbreekt bijvoorbeeld een multidisciplinaire studie naar de achtergronden en oorzaken van het vraagstuk van de marginalisering onder Antilliaanse jongeren.

Datum uitgave

30/03/2005

Gegevens publicatie
Auteur: Van der Hijden, S., V. Smeulders, A. Fermin

Links

Onderzoek en Adviesgroep Questions, Answers and More

Bestanden

State-of-the-Art studie Antilliaanse risicojongeren (PDF, 508KB)

Documenttype

onderzoek

Thema's

Zorg en welzijn

Trefwoorden

Jeugdzorg