Nicis Institute - Onderzoek: 'De terreur van schaamte'

Onderzoek: 'De terreur van schaamte'

Inleiding

Schaamte wordt onderschat als mogelijke oorzaak van geweld. Dit schrijft socioloog dr. Aart G. Broek in het adviesrapport 'De terreur van schaamte, leidraad voor violent handelen'. Reclassering Nederland wilde weten in hoeverre geweld wordt beïnvloed door cultuur. In het adviesrapport bepleit de socioloog het schaamtefenomeen serieus te nemen bij preventie van gewelddadig gedrag en te erkennen als criminogene factor.

Probleemstelling

Is geloochende schaamte een buitengewoon krachtig sturende factor in gewelddadig handelen?

Beschrijving

Voor de onderbouwing van zijn betoog definieert Aart G. Broek schaamte nauwkeurig. Onder geloochende schaamte verstaat de heer Broek 'schaamte die niet of nauwelijks als zodanig wordt onderkend of zelfs wordt ontkend door de persoon die er onder gebukt gaat'. Het schaamtefenomeen bestaat uit verschillende deelaspecten:

niet onderkennen van schaamte
te onderscheiden van schuldgevoelens
de keerzijde van geborgenheid (belongingness)
het ondermijnen van empathie
gebrek aan toekomstverwachtingen
persoonlijke mogelijkheden en beperkingen van onder meer vergeldingsdrang

Het rapport biedt een tiental handreikingen om de betreffende problematiek het hoofd te bieden. Met deze handreikingen kan recidive met name onder specifieke groepen allochtone jongeren beperkt worden.

Bestellen

Het adviesrapport 'De terreur van schaamte ' is te bestellen door per exemplaar €17,50 over te maken naar
Postbankrekening 234 91 92 ten name van KLASSE!, Leiderdorp, onder vermelding van 'rapport' en een postadres.

Conclusies

Jongeren die zich in de samenleving buitengesloten voelen zijn geneigd gewelddadig gedrag te vertonen vanwege schaamtegevoel. Als het schaamtefenomeen wordt verwaarloosd is een succesvolle aanpak van geweld onder specifieke groepen als Curaçaose (jonge)mannen uiterst moeizaam. Geloochende schaamte moet daarom als een belangrijke criminogene factor worden erkend.
De schaamtefactor is absoluut niet cultuurgebonden en kan overal tot geweld leiden. De opvatting dat culturen zich in hun kern laten omschrijven als 'schaamtecultuur' of 'schuldcultuur' is eveneens niet houdbaar.
Het is van belang dat bovengenoemde verschillende deelaspecten van schaamte leidend zijn bij interventies om gewelddadig handelen te voorkomen.
Stel bij de aanpak van geweld het begeleiden van gezinnen en ouders voorop. Zo krijgen kinderen het gevoel ergens bij te horen (belongingness). Het is vooral belangrijk dat jonge moeders intensieve begeleiding ontvangen.

Datum uitgave

01/11/2006

Gegevens publicatie
Auteur: Dr. Aart G. Broek

Links

Artikel Binnenlands Bestuur 'Brandstof voor agressie'Nieuwsitem 'Schaamtegevoel oorzaak geweld onder Antilliaanse jongeren'Website Aart G. Broek Reclassering Nederland

Bestanden

Adviesrapport: 'De terreur van schaamte' (PDF, 624 KB)

Documenttype

onderzoek

Thema's

Veiligheid

Trefwoorden

Criminaliteit